Risoprint op gekleurd papier
Riso print heeft mooie felle kleuren, zichtbare imperfecties en rasters. Er wordt vaak gedrukt op wit papier, maar gekleurd papier kan de print verassende andere resultaten geven. De meeste riso inkt is semi-transparant, dus mengt het niet alleen met de andere gedrukte kleuren, maar ook met de kleur van het papier. Hierdoor ontstaat er een extra kleur in je print, zonder dat je die hoeft te drukken! In dit blog laat ik zien wat er gebeurt als verschillende riso kleuren worden gedrukt op gekleurd papier.
In tegenstelling tot veel andere printtechnieken is riso inkt dus niet volledig dekkend. Je ziet vaak de ondergrond er goed onder. Dit is ook hoe je gebruik maakt van mengkleuren, tussen de verschillende inkten. Als je met blauw over roze heendrukt, krijg je paars. Maar wat als je achtergrond een andere kleur heeft? Veel mensen kennen het kleur mengen van de basisschool nog wel. Met verf leer je dat rood en blauw samen paars maken, en dat geel met blauw groen maakt. Door twee (of meer) kleuren te mengen ontstaat er een nieuwe kleur. Bij riso print gebeurt dat op een vergelijkbare manier, alleen meng je de kleuren niet vooraf (met verf), maar ontstaan ze doordat de lagen over elkaar heen worden gedrukt.
Op de computer werkt kleur weer net anders. Schermen gebruiken vaak het RGB-kleursysteem. Dat staat voor rood, groen en blauw licht. Door deze drie kleuren licht te combineren ontstaan alle andere kleuren die je op een scherm ziet. Bij het meeste standaard drukwerk word er vaak gebruik gemaakt van CMYK kleuren. cyaan, magenta, geel en zwart (key). In plaats van licht worden hier inkten gebruikt die over elkaar heen worden gedrukt. Dat zie je dat ook terug in je reguliere printer thuis. Zo kan je ook te werk gaan met riso print, zoals beschreven in het vorige blog. Omdat riso inkt transparant is zie je dit kleur mengen van de basisschool extra duidelijk terug in de print.
Papiersoorten
Niet elke papiersoort is geschikt voor de riso printer. Zo kan je niet drukken op gestreken papier. Dat is het papier wat je kan herkennen van flyers, en is glad en glimmend. Ongestreken papier kan je daarentegen wel goed op drukken met de riso printer. Dit kan je herkennen door een matte finish, en soms ook wat textuur. In de studio gebruiken wij standaard BioTop, in verschillende diktes. Doordat BioTop chloorvrij gebleekt wordt, is het papier minder slecht voor het milieu dan veel andere papiersoorten. Ook zorgt dit ervoor dat het papier niet spierwit is. Het is een beetje gebroken wit, wat heel mooi werkt met de felle kleuren van de riso. Maar er zijn veel soorten papier die werken!
Waar koop ik gekleurd papier?
Op veel verschillende plekken kan je gekleurd papier kopen. Bij winkels zoals Hema en Action heb je veel keus, kijk bijvoorbeeld eens naar het neon kopieerpapier van de Hema.
Deze gekleurde vellen van Hema zijn bijvoorbeeld neon. Zeker met wat meer dekkende risoprint kleuren (zoals bijvoorbeeld zwart, aqua, blauw, rood, goud) zorgt dit voor een sterk contrast. Zo springt je ontwerp er echt uit! Als je wat mooier papier wilt dan die van de Hema, heeft Clairefontaine ook mooie gekleurde vellen. Dit kan je online bestellen, maar ook soms vinden in kunstwinkels. Het is wat lastiger om gekleurde A3 vellen te vinden, en zeker ook als je ze wat zwaarder wilt dan reguliere printervellen. Daarom zou ik adviseren om evt op A4 te drukken, zeker als je het van plan bent kleiner te snijden.
Als je dus een gekleurd papier kiest moet je er dus wel rekening mee houden dat, zoals eerder benoemd, het ongestreken is. Je kan het best even voelen aan het papier. Als het heel glad voelt werkt het dus niet! Wat ook kan is drukken op transparante vellen. Houd er dan wel rekening mee dat het langer duurt voordat de print droog is. De inkt moet namelijk intrekken in het papier, dat is ook waarom je niet kunt risoprinten op gestreken of glad papier.
Test: 9 riso inkten op gekleurd papier
Ik heb een ontwerp gemaakt met alle 9 riso kleuren van Studio Misprint, om te onderzoeken wat die mengkleuren doen op gekleurd papier.
Het ontwerp op standaard wit papier! Ik heb voor het ontwerp gekozen om de namen van de inkten groot op de poster te plaatsen, met daar omheen sterren en stipjes. Die lopen dan weer over in de andere kleuren, om ook de mengkleuren tussen de inkten ook te laten zien op het gekleurde papier.
Het ontwerp op een aantal gekleurde vellen. Het eerste wat mij tijdens het drukken direct opviel was dat de aqua inkt als enige van de lichte kleuren heel dekkend was op elke kleur papier. Van alle andere kleuren zie je goed wat voor effect het gekleurde papier geeft.
Ik vind het zelf vergelijkbaar met hoe de inkten eruit zien als je ze over elkaar drukt. Rood, aqua, teal, medium blauw en zwart zijn daarin dus best dekkend. Terwijl geel, fluor oranje, groen en fluor roze dat niet zijn. Wat ook opvalt is dat de felle kleuren dus ook wat meer in blenden met de kleur van het papier.
Dat beide kan je ook goed zien op deze print. De dekkendere kleuren lijken op het donker roze papier te liggen, terwijl de fellere kleuren wat meer in het papier lijken op te gaan.
Interessant om dus de kleur van het papier te laten meespelen in je ontwerp! Riso print is natuurlijk altijd een beetje onvoorspelbaar, maar als je opzoek bent naar iets uniekers is drukken op gekleurd papier altijd een goede optie!
Zelf experimenteren met riso op gekleurd papier? Kom langs bij Printclub of bekijk mijn riso prints en kaarten in de webshop.
Opmerkingen